دوران بارداری برای هر سگ یک مرحله حساس و پر از تغییرات است. اگر سگ شما بهتازگی باردار شده یا قرار است در آیندهای نزدیک باردار شود، یکی از مهمترین کارهایی که میتوانید برای سلامت او و تولههایش انجام دهید، توجه دقیق به برنامه غذایی اوست. در این مقاله قصد داریم بهصورت کامل و کاربردی توضیح دهیم که در هر مرحله از بارداری و شیردهی، چه نوع غذایی، با چه میزان و چه تعداد دفعات باید به سگ خود بدهید تا هم مادر سالم بماند و هم تولهها رشد مناسبی داشته باشند.
چرا تغذیه در دوران بارداری سگ اهمیت ویژهای دارد؟
بدن سگ ماده در طول بارداری دچار تغییرات زیادی میشود. رحم او در حال رشد است، چندین توله در شکمش جا گرفتهاند و بعد از زایمان نیز باید شیر کافی برای تغذیه آنها تولید کند. تمام این فرآیندها انرژی و مواد مغذی زیادی میطلبند که با غذای روزمره و معمولی بهسختی تأمین میشود. به همین دلیل، تغذیه نامناسب در این دوران میتواند منجر به کاهش وزن مادر، ضعف تولهها، کاهش کیفیت شیر و حتی مشکلاتی در روند زایمان شود.
از طرف دیگر، فضای داخل شکم سگ به دلیل وجود تولهها محدود میشود و معده او دیگر مثل قبل جا ندارد. این یعنی باید غذایی انتخاب شود که در حجم کمتر، انرژی و مواد مغذی بیشتری در اختیار بدن قرار دهد.
بهترین نوع غذا برای سگ باردار چیست؟
شاید تصور کنید چون سگ شما بالغ است، باید همان غذای روزمره بزرگسالان را مصرف کند. اما واقعیت این است که غذای بزرگسالان معمولی، برای دوران بارداری و شیردهی کافی نیست. در این دوران، بدن سگ به پروتئین بیشتر، انرژی بیشتر و سطح بالاتری از ویتامینها و مواد معدنی نیاز دارد.
بهترین گزینه برای این دوران، استفاده از غذای مخصوص تولهسگ با کیفیت بالا است. غذای تولهسگ بهگونهای طراحی شده که چگالی انرژی و پروتئین بالاتری دارد و در عین حال هضم آن نیز راحتتر است؛ همین ویژگی باعث میشود سگ بتواند با حجم کمتری از غذا، انرژی و مواد مغذی بیشتری دریافت کند. اگر روی بستهبندی غذای موردنظر عبارت «مناسب برای تمام مراحل زندگی» یا «all life stages» درج شده باشد، آن غذا نیز برای سگ باردار و شیرده مناسب است.
بهطور کلی، غذای مناسب برای این دوران باید حدود ۲۲ درصد یا بیشتر پروتئین داشته باشد و انرژی متابولیزهشده آن (که روی برچسب درج میشود) باید در سطح بالایی باشد تا نیازهای انرژی روزافزون مادر را پاسخ دهد.
چه زمانی باید غذای سگ باردار را تغییر دهیم؟
یکی از سوالات رایج صاحبان حیوانات این است که از چه زمانی باید رژیم غذایی سگ باردار را تغییر داد. توصیه کلی این است که از حدود هفته ششم بارداری، بهتدریج غذای فعلی سگ را با غذای مخصوص تولهسگ جایگزین کنید.
نکته مهم اینجاست که این تغییر باید بهصورت تدریجی انجام شود، نه یکشبه. تغییر ناگهانی غذا میتواند باعث ناراحتی گوارشی، اسهال یا کاهش اشتها در سگ شود. روش پیشنهادی این است که طی یک هفته، بهتدریج مقدار غذای جدید را افزایش داده و از مقدار غذای قبلی کم کنید تا دستگاه گوارش سگ فرصت کافی برای سازگاری داشته باشد.
همچنین در انتخاب غذای جدید، به سایز نژاد و سلیقه سگ خود نیز توجه کنید. برخی سگها به غذای خشک عادت دارند و برخی دیگر غذای کنسروی یا تر را ترجیح میدهند. اگر سگ شما تنها غذای تر مصرف میکند، بدانید که غذای خشک معمولاً در حجم مساوی، کالری بیشتری دارد. بنابراین اگر سگ شما فقط غذای تر میخورد، باید تعداد وعدهها یا حجم هر وعده را افزایش دهید تا انرژی کافی دریافت کند؛ این موضوع بهخصوص برای نژادهای بزرگ اهمیت بیشتری دارد. ترکیب غذای خشک و تر نیز یکی از راهحلهای خوب برای تأمین تعادل انرژی و طعم مطلوب برای سگ است.
در تمام این مدت، فراموش نکنید که ظرف آب سگ همیشه پر و آب آن تازه باشد، بهویژه اگر بیشتر غذای او خشک است.
میزان غذای سگ باردار در هر مرحله از بارداری
دوره بارداری سگ معمولاً حدود ۹ هفته طول میکشد. میزان غذایی که باید به سگ بدهید، در طول این ۹ هفته ثابت نیست و باید متناسب با رشد تولهها تغییر کند.
هفتههای اول تا پنجم بارداری
در این بازه زمانی، معمولاً نیازی به افزایش قابلتوجه غذای سگ نیست. میتوانید همان مقدار معمول قبلی را به او بدهید. توجه داشته باشید که در همین مرحله، برخی سگها ممکن است دچار بیاشتهایی موقت، حالت تهوع یا حتی استفراغ خفیف شوند؛ پدیدهای شبیه به آنچه در انسانها «تهوع صبحگاهی بارداری» نامیده میشود. این موضوع معمولاً طبیعی است و جای نگرانی زیادی ندارد، اما اگر بیاشتهایی طولانی شد یا استفراغ تکرار شد، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
هفتههای ششم و هفتم
از این مرحله به بعد، رشد تولهها سرعت میگیرد و وزن سگ شما هم بهطور قابلتوجهی افزایش پیدا میکند. در همین زمان است که باید غذای او را به سمت غذای مخصوص تولهسگ تغییر دهید و میزان غذا را نیز افزایش دهید.
هفتههای هشتم و نهم
بهتدریج باید مقدار غذا را هر هفته کمی بیشتر کنید، تا جایی که در هفته نهم، حجم غذای سگ باید حدود یکسوم بیشتر از مقدار معمول او باشد. در همین زمان، انتظار میرود وزن سگ نسبت به قبل از بارداری حدود ۲۵ درصد یا بیشتر افزایش یافته باشد، بهخصوص اگر تعداد تولهها زیاد باشد.
با این حال، باید مراقب باشید سگ بیش از حد چاق نشود، چون اضافهوزن میتواند در روند زایمان مشکل ایجاد کند. به همین دلیل بهتر است غذا را در پرسهای مشخص و کنترلشده بدهید، نه بهصورت آزاد و بیحساب. اگر درباره وزن سگ خود در دوران بارداری نگران هستید، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
در هفتههای پایانی بارداری، چون شکم سگ پر از توله است و فضای کمتری برای معده باقی میماند، بهتر است بهجای دو یا سه وعده بزرگ، وعدههای کوچکتر و مکرر به او بدهید.
نشانه نزدیک شدن زمان زایمان
در هفته نهم، ممکن است اشتهای سگ بهطور ناگهانی کاهش پیدا کند یا حتی بهطور کامل از بین برود. این موضوع معمولاً نشانهای است که زایمان در یک یا دو روز آینده اتفاق خواهد افتاد. در این دوره حساس، بهتر است از قبل با دامپزشک خود درباره علائم هشدار و رفتارهای طبیعی پیش از زایمان صحبت کرده باشید تا در صورت بروز هرگونه مشکل، سریع واکنش نشان دهید.
تغذیه سگ در دوران شیردهی
بعد از زایمان، یک دوره جدید و حتی پراهمیتتر از نظر تغذیه آغاز میشود: دوران شیردهی. تولید شیر برای تعداد زیادی توله، انرژی فراوانی از بدن مادر میگیرد. در واقع، سگها نسبتبه وزن بدن خود، شیر بسیار بیشتری نسبت به انسان تولید میکنند، بنابراین نیاز غذایی آنها در این دوره بهشدت بالا میرود.
در این مرحله نیز باید همان غذای مخصوص تولهسگ که در دوران بارداری استفاده میشد را ادامه دهید، چون انرژی و مواد مغذی بالای آن به مادر کمک میکند شیر کافی و باکیفیت تولید کند.
تعداد وعدههای غذایی در دوران شیردهی
- در هفتههای اول تا سوم شیردهی، سه وعده غذایی در روز برای مادر کافی است.
- از هفته چهارم، که تولید شیر به اوج خود میرسد، تعداد وعدهها را به چهار وعده در روز افزایش دهید.
میزان دقیق غذا و تعداد وعدهها به نژاد سگ و تعداد تولهها بستگی دارد. اگر سگ شما بیش از چهار توله را شیر میدهد، نیاز انرژی او بسیار بالا خواهد بود و ممکن است بهتر باشد غذا بهصورت دائمی در دسترس او قرار گیرد.
نکات کلی برای دوران شیردهی
- در طول ماه اول بعد از زایمان، میزان غذای مادر باید بهتدریج افزایش یابد، چون تولهها هر روز بیشتر شیر میخورند.
- بعد از یک ماه، ممکن است مادر به دو تا چهار برابر مقدار غذای قبل از بارداری نیاز داشته باشد.
- اجازه دهید مادر تا حد سیر شدن غذا بخورد و اگر تمایل کمتری به غذا نشان داد، میتوانید با مرطوب کردن غذا، آن را برایش جذابتر کنید.
- در هفته سوم یا چهارم، تولهها معمولاً شروع به سرک کشیدن در ظرف غذای مادر میکنند؛ این فرصت خوبی است که آنها را بهتدریج با غذای جامد آشنا کنید
- .
از شیر گرفتن تولهها و بازگرداندن رژیم غذایی مادر
معمولاً بین هفته ششم تا هشتم زندگی، تولهها از شیر گرفته میشوند. این فرآیند باید با دقت و بهصورت تدریجی انجام شود تا هم برای تولهها و هم برای مادر راحتتر باشد.
یک روش معمول برای از شیر گرفتن و کاهش تولید شیر مادر به شرح زیر است:
- روز اول (روز از شیر گرفتن): فقط چند تکه کوچک غذای خشک یا یک یا دو تشویقی کوچک به مادر بدهید، اما وعده کامل غذا ندهید؛ فقط آب در دسترس باشد. این کار به کاهش تولید شیر کمک میکند.
- روز دوم: حدود یکچهارم از میزان غذای قبل از بارداری مادر را به او بدهید.
- روز سوم: این مقدار را به نیمی از میزان قبل از بارداری برسانید.
- روز چهارم: میزان غذا را به سهچهارم مقدار قبل از بارداری افزایش دهید.
- روز پنجم: مادر میتواند به رژیم غذایی عادی پیش از بارداری خود برگردد.
اگر مادر در طول دوران بارداری و شیردهی وزن زیادی از دست داده باشد، ممکن است لازم باشد مدتی بیشتر از حد معمول به او غذا بدهید تا وزن طبیعی خود را بازیابد. در این مورد نیز مشورت با دامپزشک بسیار مفید است.
چند نکته کاربردی و خلاصه برای صاحبان سگ باردار
برای جمعبندی، در اینجا چند نکته کلیدی را که در طول این مقاله به آنها اشاره شد، یکجا مرور میکنیم:
- از هفته ششم بارداری، بهتدریج غذای سگ را به غذای مخصوص تولهسگ یا غذای «Mother And Baby» تغییر دهید.
- تغییر غذا باید تدریجی باشد تا دستگاه گوارش سگ دچار مشکل نشود.
- در هفتههای پایانی بارداری، وعدههای غذایی را کوچکتر و مکرر کنید.
- در هفته نهم، حجم غذا باید حدود یکسوم بیشتر از حالت عادی باشد.
- بعد از زایمان، تعداد وعدهها را به سه و سپس چهار وعده در روز افزایش دهید.
- همیشه آب تازه و پاک در دسترس سگ قرار داشته باشد.
- در صورت کاهش شدید وزن، بیاشتهایی طولانی یا هر نگرانی دیگر، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
سخن پایانی
تغذیه درست در دوران بارداری و شیردهی، یکی از مهمترین عواملی است که میتواند به سلامت مادر و رشد بهینه تولهها کمک کند. انتخاب یک غذای باکیفیت و مخصوص این دوران، رعایت اصول تغییر تدریجی غذا و توجه به افزایش تدریجی میزان آن، میتواند روند بارداری، زایمان و شیردهی را برای سگ شما بسیار آسانتر کند.
اگر برای انتخاب بهترین غذای مخصوص سگ باردار و شیرده نیاز به مشاوره دارید، میتوانید با کارشناسان ما در فروشگاه تماس بگیرید؛ ما در کنار شما هستیم تا بهترین گزینه را متناسب با نژاد، سایز و شرایط خاص سگ شما انتخاب کنیم.
